Opdracht proeftuin Twente

Het project

Samenvatting
In het project Proeftuin Twente wilden de initiatiefnemers Kunstvereniging Diepenheim en SKOR (Stichting Kunst en Openbare Ruimte) de culturele aspecten van de planologie van Twente aan de orde stellen. Hierbij stond de -open- vraag centraal wat het specifieke karakter van Twente is en hoe dit een rol kan spelen in de ontwikkeling van een toekomstperspectief voor de regio.

Proeftuin Twente ging uit van 'identiteit', dat als dynamisch begrip aan veranderingen onderhevig is en vele lagen kent. In nauwe dialoog met de bewoners is de culturele identiteit van de streek onderzocht; de resultaten daarvan zijn in ontwerpschetsen vastgelegd. Bovendien is in dit project de culturele identiteit zelf tot onderwerp van onderzoek geworden.

Aanleiding
Twente staat aan de vooravond van ingrijpende veranderingen. De vorming van een netwerkstad, herziening van de waterhuishouding en herstructurering van de intensieve veehouderij zijn voorbeelden die grote gevolgen hebben voor de inrichting van stad en land. Het project Proeftuin Twente is geïnitieerd door de Kunstvereniging Diepenheim en de Stichting Kunst en Openbare Ruimte, omdat zij er belang aan hechtten dat Twentenaren zélf konden bedenken hoe hun regio er in de toekomst uit moet zien.

Problematiek/opgave
Wie, wat, hoe is Twente? Wie of wat bepaalt de identiteit van Twente en kun je überhaupt spreken van een 'Twentse identiteit'? Is er sprake van karakteristieke Twentse fenomenen en zo ja, waardoor worden die bepaald?
Door de inwoners, de ruimte, het veelgeroemde 'coulissen-landschap', de architectuur, de landgoederen, de planologie, de geschiedenis, de geologie, de bedrijvigheid?

Het project Proeftuin Twente vormde een poging om aspecten van 'een' of 'dé' Twentse identiteit te onderzoeken en de uitkomsten van dit onderzoek aan te wenden voor toekomstige planvorming in de regio. De Stichting Proeftuin Twente beoogde met het project een debat op gang te brengen over de vraag welke facetten van de Twentse identiteit de moeite waard zijn om voor de toekomst te bewaren. Daar moest in Twente zélf over gesproken worden. Identiteit wordt daarin niet alleen als een meer of minder welomschreven merk gezien, maar als een cultureel, dynamisch product met vele lagen. De uitkomsten worden niet als vrijblijvend gezien, maar hebben een directe relatie met de toekomstige ruimtelijke inrichting van Twente.